Nationaal instituut Nederlands slavernijverleden en erfenis
NiNsee
De Bazel,
Vijzelstraat 32,
1017 HL Amsterdam
T. 020 - 251 18 34
E. info@ninsee.nl
www.ninsee.nl
KEYNOTE SPEECH Astrid H. Roemer Herdenking Afschaffing Slavernij 30 juni 2016

TEKST KEYNOTE SPEECH ASTRID ROEMER

KEYNOTE SPEECH Astrid H. Roemer Herdenking Afschaffing Slavernij 1863 te Oosterpark Amsterdam

Lieve Ket Koti Landgenoten

De herdenking van de afschaffing van de slavernij 153 jaar geleden, confronteert u en mij meer dan ooit met de mogelijkheid, dat ‘stromen vluchtelingen’ ook begrepen kan worden als een teken van VRIJHEID: de vrijheid om je waardigheid als mens en je uniciteit als persoon te bevechten; desnoods met als resultaat de verdrinkingsdood, afwijzing in een ‘nieuw land’, achterstelling misschien beschamende armoede bij vestiging ergens maar: liever nog dat alles dan te worden mishandeld door soortgenoten die wapens dragen en je hun wil opleggen!

Zo vrij als deze landverhuizers die West-Europa binnendringen zijn onze voorouders niet geweest: niet toen ze werden gevangen genomen op het continent Afrika, niet tijdens de onderhandelingen die hen tot lijfeigenen maakten en helemaal onvrij waren ze eeuwen lang in de landen van bestemming: woeste eilanden en een regenwoudkuststrook aan de Atlantische oceaan.

Deze Herdenking van de Afschaffing van de Slavernij herinnert mij eraan dat u en ik ons bestaan en ons persoonlijk leven, vorm en inhoud kunnen geven op een wijze die anderen niet schaadt en niet benadeelt.

Het is opmerkelijk, dat wij deze begerenswaardige vrijheid zoeken en vinden in westerse landen want, even opmerkelijk is het, dat in onze landen van herkomst waar de slavernij heeft gewoed, nog te veel restanten zijn van ‘mentale koloniale patronen’ en van ‘fysieke koloniale structuren’. Conflicten die verwijzen naar meester-slaaf verhoudingen dus naar uitbuiting en achterstelling worden gewelddadig uitgevochten. Wij Surinamers hebben onze recente "decembermoorden 1982" en zij, de Antillianen, kennen hun eigen memorabele confrontaties met en zonder bloed vergieten.

Bij elke bevrijdingsherdenking denken we aan het lijfeigenschap van ontredderde personen, een lijfeigenschap dat alleszins mensonterend moet zijn geweest. Wij herdenken vooral om niet te vergeten, dat MISVATTINGEN over MENSELIJKE WAARDIGHEID: foutieve aannames over ras en etniciteit, sekse en seksuele voorkeuren en misvattingen met betrekking tot levensbeschouwelijke keuzes samenlevingsmodellen construeren en in stand houden van macht & onmacht, van onder & boven, van gruwelijk behoeftig & duizelingwekkend rijk.

Het valt niet mee om slaaf te zijn ook als de meesteres je goed tracht te behandelen; het valt niet mee om meester te zijn ook als de slavin tegen je opkijkt; aldus ervaringen opgetekend in scheepsberichten en logboeken. Wie vinden nog redelijke argumenten tegenwoordig om een identiteit te duiden en te verdedigen die gebaseerd is op fysieke kenmerken als huidkleur, haar soort, schedelvorm, ogenstand: raskenmerken die ooit werden losgekoppeld van MENSWAARDIGHEID. En iedereen die een discussie begint gekoppeld aan ‘etnische kenmerken’ is voor mij verdacht omdat, een dergelijke discussie iets triggert, iets aanwakkert wat na 153 jaar afschaffing slavernij echt-niet-weer-warm-te-krijgen-is!

Bij deze herdenking sta ik vooral stil bij het feit, dat mentale inspanningen gearticuleerd in heldere argumenten, een eind hebben gemaakt aan structureel geweld op de plantages over zee in de tropen. Het zijn Europeanen geweest die, wat Antillianen en Surinamers betreft, zich hebben schuldig gemaakt aan slavenhandel & slavernij; het waren Europeanen ook die zich een eeuw en langer hebben ingezet om een definitief einde te maken aan deze mensonwaardige situaties!

Welbeschouwd is in 1863-1873 een evenwicht hersteld tussen zwart-Afrika en wit-Europa of juister gesteld: tussen zogenoemde slaven en hun zogenoemde meesters. Dit feit blijft de moeite van het gedenken waard en wij mogen beslist niet uit onze feestelijke expressies bannen, dat sinds 1863 Hollanders & Surinamers, Antillianen & Hollanders niet van mekaar zijn afgedreven, integendeel. Meer dan de helft van de Surinaamse bevolking en meer dan de helft van het Antilliaanse volk woont en werkt min of meer genoeglijk in Nederland: in steden waar ooit bloedgeld-makende kolonisators kantoor hielden.

Bij deze herdenking, sta ik Astrid H. Roemer bij u, om u te melden, dat ik geinvesteerd heb in onze samenleving HET BESTE van wat ik kan en ben en dat ik verrast ben geworden, dat mij gegeven is HET BESTE waarmee een professioneel auteur in Nederland beloond kan worden: De P.C. Hooftprijs 2016 voor Literatuur! Zo herstelt een relatie zich en zo wordt een symptoom zichtbaar, dat niet verwijst naar achterstelling maar anticipeert op gelijkwaardigheid. Daarom is mijn prijs tevens een teken van vooruitgang voor u allen (Antillianen, Surinamers, Nederlanders en nieuwkomers). Mijn P.C. Hooftprijs is een hard bewijs, dat wat 153 jaar geleden is ingezet als AFSCHAFFING VAN SLAVERNIJ GEBASEERD OP RASSENWAANZIN zich heeft doorgezet zelfs tot in de literatuur.

Zie mij toch staan bij u, in 1 van de rijkste en meest vrije landen van de wereld, in een stad (AMSTERDAM) die weet hoe het voelt om etnisch vernield te worden! En hoor mij beweren, dat wij met onze roots via de Antillen en Suriname in zwart- Afrika overduidelijk hebben bijgedragen aan de legendarische vrijgevochten mentaliteit van Nederlanders.

Had u op dit moment eigenlijk liever op de Antillen of in Suriname willen zijn, gevangen in koloniale reststructuren die maar tergend langzaam slijten? U en ik hebben ooit de mogelijkheid benut om in deze samenleving onze weg te vinden naar een bevredigend bestaan. Met genoegen en weldoordacht doen wij onze uiterste best om volwaardig deel te nemen aan het vormgeven van een samenleving die de DIVERSITEIT van MENSWAARDIGHEID dient.

Hoort ook u de nieuwe racisten morgen nukkig roepen: ROEMER MAAR WE ZIJN ER ECHT NOG NIET HOOR!

Moeten u en ik ERGENS ANDERS aankomen dan!? Misschien hopen velen dat ergens in Afrika op onze wederkomst wordt gewacht maar: niemand verwacht ons daar…Misschien dromen sommigen dat ergens een gemeenschap bestaat die ons verlost van het koloniale verleden dat wij Surinamers en Antillianen delen met Hollanders maar: dromen zijn maar bedrog…

Na 153 jaar AFSCHAFFING SLAVERNIJ is niemand schuldig aan noch slachtoffer van een koloniaal verleden want, ik heb het bij deze herdenking niet over Zuid-Afrika , waar miljoenen moeizaam krabbelen uit de diepe put van de AFGESCHAFTE APARTHEID; niet over de Verenigde Staten heb ik het, waar eeuwenlang uiterst racistische democratien, haar bevolking fragmenteerden; niet over latinolanden in Zuid Amerika heb ik het en niet over andere continenten met hun eigen hierarchisch geordende interne etnische structuren. Bij deze herdenking van de afschaffing van de slavernij 1863 heb ik het alleen-maar over de Antillen, Suriname, Nederland!

En voor u en mij, voor ons, geldt: HUIDKLEUR en ook geen ander FYSIEK etnisch kenmerk verwijst naar een koloniaal verleden! Lieve Mensen: ETNICITEIT heeft met habitatomstandigheden te maken van ons meest verre bloedverwanten. Waar het WERKELIJK omgaat is MENSWAARDIGHEID.

MENSWAARDIGHEID is en blijft een zaak van ‘goed politiek bestuur’, van participerend burgerschap en van mede-menselijkheid.

Een MENS heeft niet veel nodig om gelukkig te zijn. Ik kan het weten na al mijn zogenoemde omzwervingen. Een MENS heeft haar hele hebben & houden nodig om haar MENSWAARDIGHEID te verdedigen, te behouden, te leven. Geloof me gerust want ik spreek uit ervaring.

En uit de grond van mijn hart wens ik u allen – ook onze landgenoten op de Antillen en in Suriname – een heerlijk bevrijdingsfeest toe en een mooi en gezond voortbestaan!

Astrid H. Roemer Gent zomer 2016

Nieuws
 Verklaring NiNsee Nederlands Slavernijverleden
 Programma Nationale Herdenking Nederlands Slavernijverleden 2016
 Nationale Herdenking Afschaffing Slavernij op 30 juni.
Ninsee agenda
 26/07
UITNODIGING LEZING: CARNAVAL VAN ARUBA, 1955 OF EERDER
 14/08
Grachtenfestival - Tula Herdenkingsconcert
 17/08
Tula Herdenkingsbijeenkomst
Afmelden voor de nieuwsbrief | Meld je aan via www.ninsee.nl